Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου 2015

Διαχρονική εξέλιξη των μεθόδων απεικόνισης του γήινου ανάγλυφου στις τρεις διαστάσεις.

Διαχρονική εξέλιξη των μεθόδων απεικόνισης του γήινου ανάγλυφου στις τρεις διαστάσεις.

Κωνσταντέλος Χρήστος1
Λέξεις κλειδιά: ανάγλυφο, ισουψείς καμπύλες, γραμμοσκιάσεις, σκιάσεις,χαρτογραφία

Περίληψη: Αυτή η εργασία εκπονήθηκε στα πλαίσια του μαθήματος « Μη συμβατική χαρτογραφία» του 9ου εξαμήνου του τμήματος Αγρονόμων και Τοπογράφων μηχανικών Α.Π.Θ. Το θέμα αναλύθηκε είναι η διαχρονική εξέλιξη των μεθόδων απεικόνισης του αναγλύφου της γης κυρίως στις τρεις διαστάσεις. Η ιστορική εξέλιξη του τρόπου αναπαράστασης του ανάγλυφου είναι συνδεδεμένη με τη διαρκή αναζήτηση κατάλληλων μεθόδων δεδομένου ότι οι πιο αποτελεσματικές οπτικά τεχνικές δεν δίνουν ακριβείς πληροφορίες για το ανάγλυφο, σε αντίθεση με τις πλέον ακριβείς, οι οποίες είναι λιγότερο αποτελεσματικές οπτικά. Έτσι, η απεικόνιση του αναγλύφου ιστορικά πραγματοποιήθηκε με αρκετούς τρόπους μέχρι να καταλήξει στους τρεις σημερινούς και πιο συνηθισμένους, δηλαδή στη μέθοδο των ισοϋψών καμπυλών, τη μέθοδο των σκιάσεων και τέλος αυτή των γραμμοσκιάσεων2 .



Εισαγωγή

Πριν μελετήσουμε τις μεθόδους απεικόνισης του γήινου ανάγλυφου στις 3 διαστάσεις και κυρίως την διαχρονική τους εξέλιξη, θα δοθεί ένας ορισμός των εννοιών γήινο ανάγλυφο (3δ) και τι εννοούμε με τον όρο μέθοδοι απεικόνισης του. Το γήινο ανάγλυφο (relief) αναφέρεται ειδικά στην ποσοτική μέτρηση της κατακόρυφης αλλαγής ανύψωσης σε ένα τοπίο . Είναι η διαφορά μεταξύ μέγιστης και ελάχιστης ανύψωσης σε μια δεδομένη περιοχή , συνήθως περιορισμένη έκταση. Το ανάγλυφο ενός τοπίου μπορεί να αλλάξει με το μέγεθος της περιοχής πάνω από την οποία μετράται , καθιστώντας τον ορισμό της κλίμακας επί της οποίας μετράται, γεγονός πολύ σημαντικό. Επειδή σχετίζεται με την κλίση των επιφανειών εντός της περιοχής ενδιαφέροντος και την κλίση του κάθε χειμάρρων που υπάρχουν , το ανάγλυφο του τοπίου είναι ένα χρήσιμο μέτρο σύγκρισης στη μελέτη της επιφάνειας της Γης . Τα είδη ανάγλυφου είναι το υψηλό, το μέσο, το χαμηλό και το ρηχό. Σήμερα, απεικόνιση του γήινου ανάγλυφου μπορεί να γίνει κυρίως με τρεις μεθόδους. Με τη μέθοδο των ισοϋψών καμπυλών, με τη μέθοδο των σκιάσεων και με τη μέθοδο των γραμμοσκιάσεων . Βέβαια κατά το παρελθόν υπήρξαν και διάφορες άλλες μέθοδοι όπως τρισδιάστατα διαγράμματα, σχηματικοί χάρτες, χάρτες με πλάγια άποψη, μορφομετρικοί χάρτες και σχηματικοί χάρτες3.

H απεικόνιση της γης (γήινου ανάγλυφου) κατά την αρχαιότητα

Οι πρώτες προσπάθειες απεικόνισης του αναγλύφου της γης ξεκινούν ήδη από το 2300 π.Χ. και συγκεκριμένα από προσπάθειες των Βαβυλώνιων, οι οποίοι σχεδίαζαν το ανάγλυφο της γης πάνω σε πινακίδες. Από την αρχαιότητα, ο άνθρωπος επιχειρούσε να αποδώσει γραφικά τις υποθέσεις του για τη φύση της γης και τη θέση της στο σύμπαν, και μια μικρή Βαβυλωνιακή πλάκα, όπου δείχνει τη γη επίπεδη, στρογγυλή, να περιβάλλεται από τον ωκεανό.Στο κέντρο του χάρτη απεικονίζεται η Βαβυλώνα, ενώ με κύκλο απεικονίζονται και άλλες πόλεις. Ακόμα, υπάρχουν αρκετές αναφορές ότι ο πρώτος χάρτης χαράχτηκε στην Μεσοποταμία (2500 π.Χ.). Στην ίδια περίοδο τοποθετούνται και ορισμένες προσπάθειες των Αιγυπτίων για απεικόνιση της ξηράς, κυρίως μέσω ζωγραφικής σε τάφους. Οι τεχνικές χαρτογράφησης των Αιγυπτίων και των Βαβυλόνιων παρουσιάζουν αρκετές ομοιότητες, καθώς τα θέματα που απεικονίζουν επικεντρώνονται σε πεδιάδες, θάλασσες και κοιλάδες. Γύρω στο 1300 π.Χ. ο Ραμσής ο Β΄ αρχίζει την αποτύπωση της γης της Αιγύπτου για την καλύτερη οικονομική εκμετάλλευση των γαιών. Όσον αφορά την συνεισφορά των Ελλήνων στην απεικόνιση της γης, αρχίζει η λεγόμενη πρώτη περίοδος της χαρτογραφίας με το Θαλή το Μιλήσιο4 (639-548π. Χ.), ενώ σημαντική είναι η συνεισφορά του Εκαταίου του Μιλήσιου5(549-472 π.Χ.) με την κατασκευή χάρτη όπου η γη αναπαριστάνεται ως επίπεδος δίσκος που περιβρέχεται από τον Ωκεανό . Σημαντική είναι και η προσπάθεια του γεωδαίτη Ερατοσθένη6 (275-194 π.Χ.) συμπλήρωσε και τελειοποίησε τον χάρτη του Δικαίαρχου7 όπου η γη ήταν νησί ακανόνιστου σχήματος και περιβάλλονταν από τον Ωκεανό8.

Εικόνα 1: Ο κόσμος σύμφωνα με τον Όμηρο, τον Εκαταίο (στο άνω μέρος της εικόνας), τον Ερατοσθένη και Στράβωνα στο μέσο και τέλος τον Πτολεμαίο στο κάτω μέρος (Πηγή : Ευανθία Μιχαηλίδου , " Ιστορία της Χαρτογραφίας" , Αθήνα 2004).







Eικόνα 2: Παγκόσμιος χάρτης των Βαβυλωνίων (500π.Χ.) χαραγμένος σε πέτρα
H απεικόνιση της γης (γήινου ανάγλυφου) κατά το Μεσαίωνα

Αργότερα, οι μεταγενέστεροι χαρτογράφοι του Μεσαίωνα σχεδίασαν χάρτες, στους οποίους η γη αναπαριστάνονταν ως σφαίρα, αυτοί όμως ήταν μικρού μεγέθους και είχαν το σχήμα Ο μέσα στο οποίο εφάπτονταν σχεδιασμένο ένα Τ. Στο σχήμα αυτό, το Τ αναπαριστάνει θάλασσα που περιβάλλεται από τον Ωκεανό, ο οποίος συμβολίζεται με το Ο, ενώ στο κέντρο του κύκλου και στο σημείο τομής του Τ τοποθετείται η Ιερουσαλήμ στους Άγιους τόπους9. Σημαντική, για την απεικόνιση λιμανιών, θαλάσσιων διαδρομών και ακτογραμμών είναι η ανακάλυψη των πορτολάνων. Ο πρώτος χρονολογείται τον 12ο αιώνα, γνωστός με το όνομα «Κάρτα Πιζάνα»10 (1275 μ.Χ.), ενώ το 14ο και 15ο αιώνα εμφανίζονται αρκετοί τέτοιοι ναυτικοί χάρτες. Ανάμεσα στα είδη χαρτών που εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα είναι οι παγκόσμιοι χάρτες κλιματικών ζωνών με ιδιαίτερα γνωστούς τους Μακρόβιους χάρτες. Ο Αυρήλιος Θεοδόσιος Μακρόβιος, που έζησε μεταξύ 4ου και 5ου αιώνα, ήταν μελετητής των Ελλήνων φιλοσόφων και εικονογραφούσε τα κείμενα του με χάρτες με βάση το μοντέλο των κλιματικών ζωνών που είχαν αναπτύξει οι αρχαίοι Έλληνες. Θεωρούσε τη γήινη επιφάνεια κυκλική, να υποδιαιρείται σε τέσσερα ίσα μέρη, εκ των οποίων μόνο το ένα να κατοικείται. Στο χάρτη της Οικουμένης του Μακρόβιου δεν περιλαμβάνεται η Ελλάδα.






Eικόνες 3i,3ii: O χάρτης mappa mundi(αριστερά), βασισμένος στην τεχνική των χαρτών Ο-Τ, του καθολικού ναού του Hereford στην Αγγλία (1300), ενώ δεξιά (εικόνα 3ii) ο κλασσικός χάρτης Ο-Τ. (Πηγή: έπειτα από επεξεργασία των εικόνων στην ιστοσελίδα της Wikipedia, http://en.wikipedia.org/wiki/T_and_O_map).

Ακόμα, ο Κοσμάς ο Ινδικοπλεύστης, ως έμπορος ταξίδευε για μεγάλο διάστημα στην Αραβία, την ανατολική Αφρική μέχρι την Ινδία. Στη συνέχεια μόνασε στο Σινά όπου έγραψε τη Χριστιανική Τοπογραφία (Topographia Christiana) (548 μ.Χ) με βάση την Αγία Γραφή και με κύριο στόχο να ανατρέψει τη λανθασμένη και ειδωλολατρική άποψη για τη σφαιρικότητα της γης. Στο χάρτη του απεικονίζεται η επίπεδη και επιμήκης γη που περιβάλλεται από τον Ωκεανό, με τρεις κύριες κολπώσεις, τη Μεσόγειο, την Ερυθρά Θάλασσα και τον Περσικό Κόλπο. Πέρα από τη γη, υπάρχει μια άλλη (Terra ultra Oceanum), στην οποία βρίσκεται ο Παράδεισος. Στη γη Ο χάρτης του Κοσμά χαρακτηρίζεται από απλές γεωμετρικές γραμμές και ευρείς ποταμούς, στοιχεία που θα ακολουθήσουν αργότερα οι Άραβες. Ο πιο σημαντικός Αραβικός χάρτης είναι αυτός του ΑλΙδρίζι11, ο οποίος είναι ένας παγκόσμιος χάρτης που καλύπτει 70 φύλλα, γνωστός ως Tabula Rogeriana, προσανατολισμένος στο νότο. Συνοδεύεται από κείμενα που αφορούν τους τότε γνωστούς τόπους, το γεωγραφικό τους πλάτος και μήκος και τις μεταξύ τους αποστάσεις.


H απεικόνιση της γης (γήινου ανάγλυφου) κατά την Αναγέννηση

Κατά την Αναγέννηση, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την απεικόνιση του γήινου αναγλύφου παρουσιάζει η ολλανδική σχολή. Οι ολλανδοί αντιμετώπιζαν το χάρτη ως έργο τέχνης, κάθε φύλλο χάρτη χαρακτηρίζεται από την αρμονία της σύνθεσης του. Η θάλασσα, η στεριά, οι τίτλοι και η διακόσμηση ήταν κατανεμημένα με αρμονία. Χαρακτηριστικές πινελιές «swash lines» διακοσμούσαν συχνά τους κενούς χώρους και ένας πιο ευανάγνωστος τύπος γραμμάτων εισήχθηκε από τον Mercator ο οποίος ήτανο Πατέρας της Ολλανδικής χαρτογραφίας (1512-1594). Η μεγαλύτερη συμβολή του Mercator ήταν η απελευθέρωση της χαρτογραφίας από την επίδραση του Πτολεμαίου12. Ο τίτλος, η κλίμακα και άλλες πληροφορίες συνήθως τοποθετούνταν μέσα σε πλαίσια «cartouches», τα οποία συχνά κοσμούνταν με χαρακτηριστικά της χώρας. Οι χάρτες απεικόνισης της γης από του Γάλλους σχετίζονται με τις προσπάθειες του οίκου Sanson και μοιάζουν με τους χάρτες της Ολλανδικής σχολής, ωστόσο, συνήθως, χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη επιστημονική αντιμετώπιση της απεικόνισης, με πολύ λιγότερα διακοσμητικά στοιχεία, με μεγαλύτερη ακρίβεια στις απεικονιζόμενες γεωγραφικές πληροφορίες, συχνά με τη μορφή σύντομων γραπτών κειμένων13.

H απεικόνιση της γης (γήινου ανάγλυφου) από το 18ο αιώνα έως σήμερα.14

Σήμερα, έχουν αναπτυχθεί αρκετές τεχνικές για την απεικόνιση του γήινου αναγλύφου. Οι κυριότερες είναι η μέθοδος των ισοϋψών καμπυλών, η μέθοδος των σκιάσεων και τέλος αυτή των γραμμοσκιάσεων. Φυσικά, πριν από αυτές τις μεθόδους χρησιμοποιούνταν άλλες για την απόδοση του γήινου αναγλύφου. Μια από αυτές είναι τα τρισδιάστατα διαγράμματα τα οποία πρωτοεμφανίστηκαν το διάστημα μεταξύ 18ου και 19ου αιώνα, τα οποία χρησιμοποιούν μεθόδους απεικόνισης που προκύπτουν από την προοπτική. Τα τρισδιάστατα διαγράμματα και οι προοπτικές θεωρήσεις είναι συνήθως περιορισμένες σε μικρά τμήματα της γήϊνης επιφάνειας και δεν λαμβάνουν υπόψη την καμπυλότητα της γης. Μια άλλη μέθος απεικόνισης είναι η πλάγια άποψη περιοχών, η οποία αποτελεί αποτελεί επέκταση της προοπτικής θεώρησης σε ευρύτερες περιοχές και κατασκευάζεται σε ορθογραφική προβολή. Πρόκειται για την πλέον αντισυμβατική μέθοδο απεικόνισης της γης, η οποία πρωτοεμφανίστηκε και στη Μεσοποταμία το 2150 π.Χ. Ακόμα, πιο διαδεδομένοι είναι οι σχηματικοί χάρτες οι οποίοι έκαναν την εμφάνισή τους τον 14-16 αιώνα π.Χ. Μάλιστα, χρησιμοποιήθηκαν ως τεχνική στον χάρτη Tabula Peutingeriana15 (εικόνα 4). Οι χάρτες της κατηγορίας αυτής συνδυάζουν την προοπτική άποψη των εξάρσεων του εδάφους και την επιπεδομετρική ακρίβεια των συμβατικών χαρτών. Το 1933 ο σχεδιαστής Harry Beck σχεδίασε με σχηματικούς χάρτες τον υπόγειο σιδηρόδρομο του Λονδίνου, καθώς οι τοπογραφικοί δεν επαρκούσαν για την περιγραφή του. Σήμερα, αυτή η τεχνική έχει εγκαταληφθεί όσον αφορά την απεικόνιση του γήινου ανάγλυφου, ωστόσο βρίσκει εφαρμογή σε χάρτες περιγραφής ηλεκτρικών κυκλωμάτων16.

Εικόνα 4: Χάρτης Tabula Peutingeriana από πάνω ως κάτω απεικονίζονται η Δαλματική ακτή, η Αδριατική θάλασσα, η νότια Ιταλία, η Σικελία και τέλος η Αφρομεσογειακή ακτή, ο οποίος αποτελεί σχηματικό χάρτη με την απεικόνιση και γήινου αναγλύφου (Πηγή: http://en.wikipedia.org/wiki/Tabula_Peutingeriana) .

Τις τελευταίες δεκαετίες , η απεικόνιση του γήινου ανάγλυφου γίνεται με τρεις τρόπους τις γραμμοσκιάσεις17, τις σκιάσεις18 και τέλος τον πιο γνωστό και ακριβή τις ισοϋψείς καμπύλες19. Η γραμμοσκίαση μπορεί να γίνει κατά δύο τρόπους20:

α) Με κατακόρυφο φωτισμό. Στην περίπτωση αυτή η επιφάνεια του ανάγλυφου φωτίζεται τόσο λιγότερο, όσο μεγαλύτερη είναι η κλίση της. Οι διαφορές των κλίσεων εκφράζονται από το διαφορετικό μήκος και πάχος των γραμμάτων. Ως μέθοδος καθιερώθηκε από τον J. G. Lehmann το 1799 και εξυπηρετούσε αρχικά στρατιωτικούς σκοπούς. Χρησιμοποιήθηκε σε πολύ μεγάλη έκταση, στους χάρτες του 19ου αιώνα. Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, το πάχος των γραμμών είναι συνάρτηση της γωνίας κλίσεως των επιφανειών του ανάγλυφου. Έτσι, με τη μέθοδο αυτή οι μεταβολές των κλίσεων των επιφανειών του ανάγλυφου εντοπίζονται εύκολα από τη διαφορετική αναλογία του μαύρου και άσπρου χρώματος, που παρατηρείται στα διάφορα τμήματα του χάρτη. Σήμερα, ως βάση για την κατασκευή χαρτών με τη μέθοδο αυτή χρησιμοποιούνται οι αντίστοιχοι χάρτες με ισοϋψείς καμπύλες, ώστε, με την αναγραφή των υψόμετρων ορισμένων χαρακτηριστικών σημείων, να είναι δυνατή η συσχέτιση της κλίσης και του υψόμετρου.

β) Με πλάγιο φωτισμό. Στην περίπτωση αυτή δεχόμαστε έναν, κατά κανόνα από πάνω και αριστερά, πλάγιο φωτισμό της απεικονιζόμενης επιφάνειας. Οι γραμμές των κλίσεων των φωτιζόμενων πλευρών σχεδιάζονται λεπτότερες από τις αντίστοιχες των μη φωτιζόμενων πλευρών.

Εικόνα 5i, 5ii: Στον κατακόρυφο φωτισμό όσο μεγαλύτερο είναι το πάχος των γραμμών, τόσο μεγαλύτερη είναι η κλίση της αντίστοιχης επιφάνειας. Ενώ δεξιά στην εικόνα 5ii, απεικονίζεται ο πλάγιος φωτισμός όπου οι γραμμές των πλευρών που σκιάζονται έχουν μεγαλύτερο πάχος. (Πηγή: Ελευθέριος Βαβλιάκης, ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος Γεωγραφίας, τμήμα γεωλογίας ΑΠΘ, http://www.geo.auth.gr/courses/gge/gge322y/chapter066.html, τελευταία επίσκεψη: 12/12/2014).

Ο δεύτερος τρόπος απεικόνισης του ανάγλυφου της γης οι σκιάσεις. Το 1668 θεωρείται η χρονιά εμφάνισης τους, όπου ο χαρτογράφος και ζωγράφος Hans Conrad Gyger ζωγράφισε με τη μέθοδο των σκιάσεων την περιοχή της Ζυρίχης (εικόνα 7). Λόγω της μεγάλης στρατιωτικής σημασίας του ο χάρτης κρατήθηκε μυστικό , και , δυστυχώς , δεν είχε καμία επίδραση στη σύγχρονη χαρτογραφία . Μάλιστα, για τα επόμενα 200 χρόνια παρόμοιο έργο δεν υπήρξε, συγκρίσιμο σε ποιότητα και ομορφιά με εκείνο του Gyger . Σήμερα ο χάρτης βρίσκεται στο μουσείο «Haus Zum Rechberg» της Ζυρίχης21. Το 1950 η σκίαση του ανάγλυφου γινόταν με πιστόλια βαφής (εικόνα 8). Οι εικόνες που προκύπτουν εμφανίζουν επίσης μεγαλύτερη αντίθεση και ομαλή κλίση. Επιπλέον , είναι δύσκολο να γίνουν διορθώσεις για τις σκοτεινότερες περιοχές του σκιασμένο ανάγλυφο. Ο κύριος χαρτογράφος που ασχολήθηκε με τη μέθοδο αυτή ήταν ο Eduard Imhof22, όπου το 1965 ασχολήθηκε με τη σκίαση του γήινου ανάγλυφου με τον κατακόρυφο τρόπο. Στην περίπτωση αυτή γίνεται δεκτό ότι οι ακτίνες μιας φωτεινής πηγής προσπίπτουν κάθετα στη γήινη επιφάνεια. Τα οριζόντια τμήματα θα φωτίζονται περισσότερο απ' ότι τα τμήματα με κλίση23. Σήμερα, η σκίαση του γήινου ανάγλυφου γίνεται με σύγχρονα σχεδιαστικά προγράμματα όπως το photoshop, MicroDEM, MapRender 3D Pro και άλλα.



Εικόνα 6: Απεικόνιση του ανάγλυφου της γης (περιοχής του Ιράκ) με τη μέθοδο των σκιάσεων στις 3 διαστάσεις (Πηγή: http://www. reliefshading.com/design/ , τελευταία επίσκεψη 3/1/2015).


Εικόνα 7: Τμήμα του χάρτη της Ζυρίχης από τον Hans Conrad Gyger,1664, κλίμακα 1:32,000,μέγεθος 220 x 220 cm. (Πηγή: http://www.reliefshading.com/history/gyger_zh.html ).


Εικόνα 8: Χαρτογράφος δημιουργεί ανάγλυφο με πιστόλι βαφής τη δεκαετία του 1950 στην Ζυρίχη (Πηγή: http://www.reliefshading.com/techniques/airbrush.html)

Τέλος, ο πιο διαδεδομένος και ακριβής τρόπος απεικόνισης του γήινου ανάγλυφου είναι οι ισοϋψείς
καμπύλες24. Η ιδέα των γραμμών που ενώνουν τα σημεία ίδιου υψομέτρου ανακαλύφθηκε αρκετές
φορές. Το 1701 , ο Edmond Halley χρησιμοποίησε αυτές τις γραμμές ( ισογωνικές ) σε ένα γράφημα
της μαγνητικής απόκλισης. Ο Ολλανδός μηχανικός Νικόλαος Cruquius σχεδίασε την κοίτη του ποταμού Merwede με καμπύλες ίσου βάθους ( ισοβαθείς ) σε διαστήματα μιας οργιάς25 το 1727 , και ο Philippe Buache τις χρησιμοποίησε σε ένα γράφημα του καναλιού της Αγγλίας , που παρασκευάστηκε το 1737 και δημοσιεύθηκε το 1752. Οι εν λόγω γραμμές χρησιμοποιήθηκαν για να περιγράψουν την επιφάνεια της γης ( ισοϋψείς καμπύλες ) σε ένα χάρτη του Δουκάτου της Μόντενα και του Ρέτζιο από τον Domenico Vandelli το 1746 και μελετήθηκαν θεωρητικά από τον Ducarla το 1771, ενώ ο Charles Hutton τις χρησιμοποίησε κατά τον υπολογισμό του όγκου ενός λόφου το 1777. Το 1791 , ένας χάρτης της Γαλλίας από τον JL. Dupain - Triel χρησιμοποιεί ισοϋψείς καμπύλες ανά διαστήματα 20 μέτρων για κάθε σημείο, ύψος και μια κάθετη τομή . Το 1801 , ο αρχηγός του Σώματος των Μηχανικών , Haxo, χρησιμοποιεί ισοϋψείς σε μεγαλύτερη κλίμακα 1:500 σε ένα σχέδιο από τα έργα του για Rocca d' Aufo. Το 1843 , όταν η Χαρτογραφική υπηρεσία της Βρετανίας άρχισε να χρησιμοποιεί τακτικά ισοϋψείς γραμμές περιγράμματος ήταν ήδη σε γενική χρήση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες . Ωστόσο, χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι δεν είχαμε ισοβαθείς καμπύλες παρά μόνο στους ναυτικούς χάρτες της Ρωσίας το 1834 , καθώς και της Βρετανίας το 1838. Όταν οι χάρτες με ισοϋψείς καμπύλες έγιναν περιζήτητοι , η ιδέα εξαπλώθηκε και σε άλλες εφαρμογές . Ίσως η τελευταία εφαρμογή είναι η δημιουργία ισοϋψών καμπύλων σε χάρτες για την ανάπτυξη λύσεων βελτίωσης της ποιότητας του αέρα και την ηχορύπανση το οποίο εμφανίστηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ, περίπου το 1970 , κυρίως ως αποτέλεσμα της εθνικής νομοθεσίας που απαιτεί χωρική οριοθέτηση αυτών των παραμέτρων . Το 2007 , η Pictometry International26 ήταν η πρώτη ένωση παγκοσμίως που θα επιτρέπει στους χρήστες να δημιουργήσουν δυναμικά γραμμές ισοϋψών για να τοποθετηθεί πάνω από πλάγιες εικόνες .



Εικόνα 9 : Παραδείγματα χαρτών απεικόνισης ανάγλυφου με τη μέθοδο των ισοϋψών καμπυλών. Η εικόνα προήλθε ύστερα από επεξεργασία εικόνων που προήλθαν από τις ιστοσελίδες: www.gopixpic.com , www.infragistics.com , http://en.wikipedia.org/wiki/Contour_line#mediaviewer/.

Παραπομπές:

1 Προπτυχιακός φοιτητής ΤΑΤΜ, ΑΠΘ, εργασία στο μάθημα « Μη συμβατική Χαρτογραφία» (9ο εξάμηνο)
2 Στις 3 τεχνικές απεικόνισης του αναγλύφου, καταλήξαμε ύστερα από την έρευνα στις ακαδημαικές παραδόσεις του μαθήματος «Χαρτογραφία Ι» ( Λύσσανδρος Τσούλος, καθηγητής ΕΜΠ, 22/05/2006).
3 Ο ορισμός του αναγλύφου προέρχεται ύστερα από επεξαργασία αντίστοιχου λήμματος της ιστοσελίδας της ηλεκτρονικής εγκυκλοπαίδειας Wikipedia.
4 Ο Θαλής ο Μιλήσιος, (640 ή 624 π.Χ. - 548π.Χ.) είναι ο αρχαιότερος προσωκρατικός φιλόσοφος, ο πρώτος των επτά σοφών της αρχαιότητας, μαθηματικός, φυσικός, αστρονόμος, μηχανικός, μετεωρολόγος και ιδρυτής της Ιωνικής Σχολής της φυσικής φιλοσοφίας στη Μίλητο.
5 Ο Εκαταίος ο Μιλήσιος, γιος του Ηγησάνδρου, γεννήθηκε στη Μίλητο ανάμεσα στο 560 π.Χ. και το 550 π.Χ., και πέθανε μάλλον πριν από το 480 π.Χ. Σπουδαίος χαρτογράφος, ιστοριογράφος και λογογράφος.
6 Ο Ερατοσθένης (Κυρήνη 276 π.Χ. – Αλεξάνδρεια 194 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας μαθηματικός, γεωγράφος, αστρονόμος,γεωδαίτης, ιστορικός και φιλόλογος. Θεωρείται ο πρώτος που υπολόγισε το μέγεθος της Γης και κατασκεύασε ένα σύστημα συντεταγμένων με παράλληλους και μεσημβρινούς.
7 Ο Δικαίαρχος ήταν Έλληνας φιλόσοφος, χαρτογράφος, γεωγράφος, μαθηματικός και συγγραφέας. Ο Δικαίαρχος ήταν μαθητής στο Λύκειον του Αριστοτέλους.
8 Ιωάννης Καραγιαννίδης , «Ιστορία της χαρτογραφίας», «Στρατιωτική Επιθεώρηση» επίσημο περιοδικό του ΓΕΣ, ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2008.
9 Η περιγραφή των χαρτών Ο-Τ βασίστηκε στην έρευνα του Ιωάννης Καραγιαννίδης στην Στρατιωτική Επιθεώρηση , το επίσημο περιοδικό του ΓΕΣ με τίτλο «Ιστορία της χαρτογραφίας», ΜΑΡ. - ΑΠΡ. 2008.
10 Βλ. Παραπομπή {8}.
11 Γεννήθηκε το 1099 στην Θέουτα (Ceuta). Ήταν Γεωγράφος, Χαρτογράφος, Αιγυπτιολόγος και ταξιδευτής, ο οποίος έζησε στη Σικελία.
12 Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος ήταν ονομαστός Έλληνας φυσικός φιλόσοφος ο οποίος γεννήθηκε στη ρωμαϊκή Αίγυπτο και έζησε στην Αλεξάνδρεια κατά την περίοδο 127 - 151 μ.Χ. Το σπουδαιότερο έργο του, «Η Μεγίστη» (ή «Μαθηματική Σύνταξις»), σώθηκε στα αραβικά ως «Αλμαγέστη» και στηρίζεται στις παρατηρήσεις διάφορων προγενέστερων αστρονόμων και ιδίως του Ιππάρχου.
13 Ευανθία Κ.Μιχαηλίδου, «Ιστορία της Χαρτογραφίας», Αθήνα 2004
14 Η περιγραφή της συγκεκριμένης ενότητας έγινε με βάση την διάλεξη του μαθήματος «Χαρτογραφία Ι» ( Λύσσανδρος Τσούλος, καθηγητής ΕΜΠ, 22/05/2006).
15 Χάρτης που απεικόνιζει το οδικό δίκτυο της ρωμαικής αυτοκρατορίας (surviving map of the Roman cursus publicus), βασισμένος στην τεχνική των ημισχηματικών χαρτών. Ο χάρτης ονομάστηκε έτσι από τον Κόνραντ Πόιτινγκερ (1465–1547).
16 Πηγή: http://micro.com/metro/schematicmaps.html, τελευταία επίσκεψη:19/12/2014.
17 Τοποθέτηση της κάθε γραμμής στην κατεύθυνση της μεγαλύτερης κλίσης ήτοι κάθετα προς τις ισοϋψείς. Τα πάχη των γραμμοσκιάσεων είναι ενίοτε ανάλογα με την κλίση των πλαγιών στις οποίες αναφέρονται (πηγή: διάλεξη του μαθήματος «Χαρτογραφία Ι», Λύσσανδρος Τσούλος, καθηγητής ΕΜΠ, 22/05/2006).
18 Μέθοδος απόδοσης που συμβάλλει στην αναγνώριση των σχημάτων μέσω της εναλλαγής φωτός και σκιάς. Αποτελεί ρεαλιστική απεικόνιση του ανάγλυφου διότι μιμείται τον τρόπο που βλέπουμε τα σχήματα (πηγή: διάλεξη του μαθήματος «Χαρτογραφία Ι», Λύσσανδρος Τσούλος, καθηγητής ΕΜΠ, 22/05/2006).
19 Οι ισοϋψείς είναι ουσιαστικά ο γεωμετρικός τόπος των σημείων της γήϊνης επιφάνειας που έχουν το ίδιο υψόμετρο. Κύριο χαρακτηριστικό για την ακρίβεια και τον σχεδιασμό τους είναι η ισοδιάσταση. Η κάθετη απόσταση μεταξύ των οριζοντίων επιφανειών (πηγή: διάλεξη του μαθήματος «Χαρτογραφία Ι», Λύσσανδρος Τσούλος, καθηγητής ΕΜΠ, 22/05/2006).
20 Πηγή: Ελευθέριος Βαβλιάκης, ηλεκτρονική σελίδα του μαθήματος Γεωγραφίας, τμήμα γεωλογίας ΑΠΘ, http://www.geo.auth.gr/courses/gge/gge322y/chapter066.html, τελευταία επίσκεψη: 12/12/2014.
21 Πηγή: http://www.reliefshading.com/history/gyger_zh.html , τελευταία επίσκεψη:3/1/2015.
22 Ήταν καθηγητής χαρτογραφίας στο ομοσπονδιακό πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, το διάστημα 1925 - 1965.
23 Βλέπε παρ. {20}
24 Πηγή: http://en.wikipedia.org/wiki/Contour_line, τελευταία επίσκεψη 4/1/2015.
25 Μονάδα μέτρησης του βάθους της θάλασσας.
26 Pictometry International Corp. είναι εταιρεία στην Ν. Υόρκη, ειδική στην προμήθεια λεπτομερών αεροφωτογραφιών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου